Nnyocha a na-atụ aro na nrụgide nwere ike ime ka ụmụ nwanyị na ụmụ nwoke zaghachi n’ụzọ dị iche, ma ọ naghị ekwu etu onye ọ bụla n’ime ha ga-esi zaghachi. Ihe bara uru n’ụzọ ndụ kwa ụbọchị bụ ịmata na ịnọgide na-arụ ọrụ n’agbanyeghị ike ọgwụgwụ nwere ike zoo nrụgide, dịka ịkwụsị ọrụ ụfọdụ n’ike n’ike nwekwara ike igosi ya.
Otu edemede echiche nke New York Times kwuru na, mgbe nrụgide bịara, ụmụ nwanyị na-adịkarị belata ọsọ ma nọgide na-aga, ebe ụmụ nwoke nwere ike izaghachi n’ụzọ dị oke iche. Edemede ahụ jikọtara echiche a na nchọpụta ndị ọ kpọtụrụ aha, tinyere ọnụ ọgụgụ a na-akọ banyere ịda mbà n’obi, nchekasị, na ọgwụ ndị metụtara ha n’etiti ụmụ nwanyị. Ọ kpọtakwara na ịṅụ mmanya n’ụzọ na-akpata nsogbu na-ebelata. Ndị a bụ ntụaka na ụkpụrụ ndị a kọrọ, ọ bụghị iwu gbasara mmadụ niile. Gụọ edemede echiche ahụ.
Ihe akụkọ a na-ekwu, na ihe ọ na-adịghị ekwu
Isi okwu ahụ abụghị na otu okike amarala ụzọ kacha mma isi nagide nrụgide. Edemede ahụ anaghị enye onye ọ bụla amụma dabere n’okike ya, ọ naghịkwa egosi na ịkwụsị ọrụ bụ azịza maka nrụgide niile.
Okwu “ibelata ọsọ” nwere ike ịpụta ịnọgide na-eme ihe, ma n’ogo dị nta. Okwu “ịga n’ókè” nwere ike ịpụta mmeghachi omume siri ike karị. Ma n’enweghị nkọwa zuru ezu gbasara otu nchọpụta ndị e kwuru si kọwaa okwu ndị a, o kwesịghị ịbụ akara a ga-etinye n’ahụ mmadụ. Onye nwere ike ịgbachi nkịtị ma nọgide na-eme ihe nwere ike na-enwe nrụgide dị ukwuu. Onye ọzọ nwere ike ịkwụsị otu ọrụ ma ka na-enwe ohere maka ụra, iri nri mgbe niile, ijegharị, na izu ike.
Nke a bụ ihe kpatara na a ga-eji lee okike anya dị ka ajụjụ ị ga-ajụ onwe gị, ọ bụghị dị ka amụma. Kedu ka m si eme mgbe ọrụ na ibu ndụ na-abawanye? Ana m eji ịrụkwu ọrụ zoo ike ọgwụgwụ? Ka m na-ahapụ ihe niile mgbe m ruru ókè? Azịza ya ga-adị iche n’aka onye ọ bụla.
Ime ihe na-aga n’ihu nwekwara ike ikpuchi ibu dị arọ
N’ọtụtụ mgbe, a na-ahụ onye na-aga n’ihu n’ọrụ ya dịka onye siri ike. Ma ịga n’ihu naanị ya anaghị agwa anyị ma ahụ na uche mmadụ nwere ohere zuru ike. Ime ihe niile e nyere gị, ịza ozi niile, ma tinye ọrụ ndị ọzọ n’usoro izu nwere ike ịdị ka ịdị uchu. Ọ nwekwara ike ime ka ụra, nri kwesịrị ekwesị, mmegharị ahụ, na oge izu ike ghara inwe ebe.
Nke a bụ ebe nkuzi sitere n’echiche ahụ dị mfe ma baa uru: lelee ihe ị nwere ike ịkwụsị nwa oge. Ị gaghị etinye omume ọma ọzọ n’elu kalenda juru eju tupu i jụọ ma e nwere ihe na-adịghịzi mkpa ka ị na-ebu.
Mgbe mmadụ na-ekwu na ọ “ka na-aga,” ajụjụ kwesịrị ịbụ: gịnị ka ọ na-efu? Ọ bụrụ na oge ụra na-adị mkpụmkpụ, nri na-adị mgbagwoju anya, ma ọ bụ ijegharị ghọọ ihe a na-echeta naanị mgbe e mesịrị, ibu ọrụ na-adịgide adịgide nwere ike na-ewe ohere ndị ahụ. Nke a abụghị nchọpụta maka ọrịa, ma ọ bụ ihe àmà na onye ahụ ga-enwe nsogbu. Ọ bụ naanị ụzọ doro anya isi nyochaa ma ndụ kwa ụbọchị ka nwere oghere maka nlekọta onwe onye nkịtị.
Nnwale izu asaa nke ịkwụsị otu ihe
Họrọ otu ọrụ nhọrọ nke na-agwụ gị ike ugboro ugboro, kwụsị ya ụbọchị asaa. Ọ nwere ike ịbụ ọrụ ị nabatara n’agbanyeghị na ọ bụghị ọrụ dị mkpa, ihe omume na-ewe oge kwa izu, ma ọ bụ ibu ị na-eburu naanị n’ihi na ị na-atụ egwu ịsị mba.
Ihe kpatara ya na-abịa tupu omume ahụ: ibelata otu ihe a na-achọ n’aka gị nwere ike imepe ohere maka ihe ndị bụ isi. Oge ahụ nwere ike ịga n’ụra tupu oge eruo, nri a kwadebere nwayọ, ije nta, ma ọ bụ ịnọdụ jụụ n’enweghị ọrụ ọzọ na-echere gị. Ebumnuche abụghị ime ka izu ahụ zuo oke. Ebumnuche bụ ịhụ ma e nwere ihe na-eme ka ike gị na oge gị na-apụ n’efu.
N’ime ụbọchị asaa ahụ, leba anya n’ihe dị mfe: ị nwetara oge ụra ka mma, rie nri mgbe niile, ma ọ bụ nwee ohere ịgagharị? Ọrụ ahụ ị kwụsịrị ọ bụ n’ezie ihe dị mkpa, ka ọ bụ naanị ihe a na-eme n’ihi omume? Ọ bụrụ na ọ dị mkpa, ị nwere ike iweghachi ya n’ụzọ nwere oke doro anya. Ọ bụrụ na ọ bụghị, ị nwere ike hapụ ya ma ọ bụ belata ugboro ị na-eme ya.
Ihe a ga-achọ n’ọmụmụ na akụkọ ndị na-esote
Ihe ga-eme ka echiche a sie ike ma ọ bụ daa mba bụ nkọwa ka mma. Ọ dị mkpa ịhụ ma nchọpụta ndị e kwuru na-akọwa “ibelata ọsọ” na “ịga n’ókè” n’ụzọ doro anya, ma ọ bụrụkwa na ụkpụrụ ndị ahụ pụtara n’etiti ìgwè mmadụ dị iche iche na ụdị nrụgide dị iche iche.
A ga-elekwa anya ma usoro a kọrọ gbasara ịda mbà n’obi, nchekasị, ọgwụ metụtara ha, na ịṅụ mmanya na-akpata nsogbu ga-aga n’ihu n’otu ụzọ ahụ. Mgbanwe n’usoro ndị a nwere ike ime ka nhazi edemede ahụ ghara isi ike.
N’ikpeazụ, ọmụmụ ga-enyere aka ma ọ bụrụ na ha nwalee kpọmkwem ma ịhapụ ọrụ ndị na-enweghị uru dị ukwuu na-eme ka ndụ kwa ụbọchị dịkwuo mma. Ruo mgbe ahụ, nkwụsị otu ọrụ maka ụbọchị asaa bụ nnwale ndụ kwa ụbọchị, ọ bụghị ọgwụgwọ. Ọ bụrụ na nrụgide na-adịgide adịgide, sie ike, ma ọ bụ na-emetụta ndụ gị kwa ụbọchị, gwa dọkịta okwu. Nke a bụ ozi gbasara ahụike n’ozuzu, ọ bụghị ndụmọdụ ọgwụgwọ.
Isi mmalite
- New York Times opinion piece: Women, Men, Gender and Quitting
Comments
No comments yet.