Sekta ya Utalii Tanzania Yaomba Mpango wa Pamoja wa Kukabiliana na El Niño

Nini kimebadilika

Maelezo ya The Citizen, yakitegemea taarifa ya The Citizen Tanzania, yanasema kuwa sekta ya utalii Tanzania imeiomba Serikali iandae mpango wa pamoja wa dharura kabla ya mvua kubwa zinazoweza kusababishwa na El Niño kuanza wakati wa msimu wa kilele wa Oktoba. Chama cha Waendeshaji wa Ziara Tanzania, kikiongozwa na mwenyekiti Wilbert Chambulo, kinataka mashirika ya utalii, maafisa wa hali ya hewa, mamlaka za usafiri, polisi, vituo vya matibabu na wengine wakubaliane kuhusu njia zilizo hatarini, taratibu za uokoaji, masharti ya kufunga njia na nani atagharamia hali ya ufikikaji unapokatika.

Waendeshaji pia wanataka magreda, ekskaveta, vipakiaji, magari ya uokoaji, mafuta na vifaa vya ujenzi viwekwe karibu na maeneo yenye matatizo. Chambulo alisema kuwa karibu asilimia 90 ya fedha za baadhi ya nafasi zilizowekwa tayari imelipwa, jambo linalozua maswali ya kiutendaji kuhusu malazi, safari za ndege na ada za uhifadhi wakati barabara, viwanja vya ndege au vivuko vinapokuwa havitumiki.

Kwa nini hili ni muhimu

Uhifadhi wa safari ya kuangalia wanyama unaweza kuonekana umekamilika kwenye karatasi, ilhali safari yenyewe bado inategemea barabara, daraja, kivuko cha mto au uwanja wa ndege kustahimili hali ya hewa. Mpango unaopendekezwa ungegeuza pilikapilika za dharura kuwa mfumo wa usalama ulio wazi zaidi: taarifa za njia kwa haraka, kufungwa kwa mapema, njia mbadala za kufika na mawasiliano maalumu ya uokoaji.

Hili ni muhimu kwa sababu usumbufu wa safari unaweza kuwa tatizo la afya na usalama watu wanapokwama mbali na huduma za matibabu. Mpango huo pia unashughulikia chanzo kisichoonekana sana cha msongo: nani atabeba hasara wakati safari iliyolipiwa mapema haiwezi kufanyika. Bila masharti yaliyokubaliwa, mgeni anaweza kukosa safari aliyolipia, huku waendeshaji, nyumba za kulala wageni na mamlaka za uhifadhi wakibishana kuhusu fedha.

Jinsi athari zinavyoweza kuenea

Iwapo wizara itaandaa mkutano ulioombwa na mashirika yakubaliane kuhusu majukumu, waendeshaji wanaweza kuacha kutegemea zaidi uokoaji usio rasmi, malazi mbadala na safari za ndege za dharura. Vifaa vilivyowekwa mapema vinaweza kufupisha muda wa kufungwa kwa barabara, huku taarifa za haraka zikisaidia biashara kubadilisha njia za wageni kabla hawajakwama.

Faida hizo zingeenda zaidi ya kampuni za utalii. Vituo vya matibabu vingepokea rufaa zilizo wazi zaidi, wafanyakazi wangekuwa na mawasiliano maalumu ya uokoaji, na mamlaka za uhifadhi zingeweza kutumia masharti yanayofanana zaidi wakati ufikikaji si salama. Mlolongo huo unaweza kukatika ikiwa vifaa, mafuta au njia mbadala hazipatikani, au ikiwa majukumu ya malipo yataendelea kutokuwa na uamuzi.

Tathmini ya athari

Katika wiki zijazo, waendeshaji wana uwezekano wa kunufaika zaidi na mpango rasmi kwa sababu unaweza kupunguza utegemezi wa kubuni suluhisho papo hapo na kuweka wazi gharama. Wageni walio na nafasi zilizolipiwa mapema wanakabiliwa na matokeo mchanganyiko: uratibu bora unaweza kupunguza hatari na ucheleweshaji, lakini kufungwa kwa njia bado kunaweza kumaanisha kushindwa kufikia maeneo yaliyopangwa.

Mashirika ya umma yangeonekana wazi zaidi kuwajibika kwa matengenezo, mawasiliano na maamuzi ya kufunga njia kabla ya msimu wa kilele. Vituo vya matibabu na wafanyakazi wa maeneo husika wangeweza kunufaika na taratibu zilizo wazi zaidi za dharura, huku bado wakikabiliwa na ucheleweshaji ikiwa barabara, vivuko au viwanja vya ndege vitafungwa.

Hali zinazowezekana

Mtazamo wetu (makisio yenye kuungwa mkono na taarifa): maandalizi ya kiasi ndiyo njia inayowezekana zaidi. Iwapo Serikali itakubali kushiriki katika mkutano ulioombwa, mashirika yanaweza kukubaliana kuhusu mawasiliano ya dharura na taarifa za njia kabla ya Oktoba, huku migogoro kuhusu ada na malipo ya mapema ikiendelea kushughulikiwa kila kesi kivyake. Waendeshaji wangeanza kubadilisha njia au kuwahamisha wageni mara nyingi zaidi wakati ufikikaji unapozorota.

Kinachowezekana zaidi

Iwapo uratibu utaanza lakini muda wa utekelezaji uwe mfupi, waendeshaji watapokea taarifa za mara kwa mara zaidi kuhusu hali ya barabara, kiwango cha maji ya mto au kufungwa kwa njia, bila kupata mfumo kamili wa kugawana gharama. Malazi na usafiri mbadala vingekuwa suluhisho la kiutendaji kwa nafasi zilizoathirika.

Faida inayowezekana

Iwapo njia zilizo hatarini zitachunguzwa, vifaa na mafuta vitawekwa mapema, na masharti ya kufunga njia pamoja na malipo yakubaliwe kabla ya usumbufu mkubwa, mamlaka zinaweza kufunga njia zisizo salama mapema na kubadilisha njia za wageni bila ucheleweshaji mrefu. Masharti yaliyo wazi zaidi pia yangepunguza mabishano kuhusu malazi na ada za uhifadhi.

Hasara inayowezekana

Iwapo mvua kubwa itaanza kabla ya mfumo huo kuanza kufanya kazi, barabara, vivuko au viwanja vya ndege vinaweza kufungwa wakati wa msimu wa kilele wa Oktoba. Waendeshaji wangerudia kupanga safari za ndege, uokoaji na malazi mbadala kwa dharura, huku kufutwa kwa safari na migogoro kuhusu nafasi zilizolipiwa mapema pamoja na ada zinazohusiana ikiongezeka.

Mambo ya kufuatilia baadaye

• Iwapo Wizara ya Maliasili na Utalii itaandaa mkutano ulioombwa kabla ya Oktoba.
• Iwapo mashirika yatachapisha mawasiliano ya dharura, majukumu ya kutoa taarifa, mamlaka ya kufunga njia na majukumu ya kugharamia.
• Iwapo Tanroads na Tarura zitaweka vifaa vya uokoaji, mafuta na vifaa vya ujenzi karibu na njia zilizo hatarini.
• Iwapo waendeshaji wataripoti nafasi zilizobadilishiwa njia, wageni waliokwama, kufutwa kwa safari au migogoro kuhusu malazi na ada za uhifadhi.