Masanga ya molunge makasi mpenza ezali na boyokani na likama monene ya kanser ya nzela ya bilei

Bolukiluki emonisi nini

Na kolanda nsango ya BBC News, bolukiluki moko emonisi ete likama ya kanser ya nzela ya bilei ezalaki pene na mbala misato epai ya bato oyo balobaki ete bamɛlaka ti to kafe ya «molunge makasi mpenza», soki tokokanisi bango na baoyo bamɛlaka yango ntango ezali kaka na mwa molunge.

Lapolo yango emonisi ete makambo yango mibale ezali na boyokani. Emonisi te ete molunge yango moko nde epesaki kanser.

Mpo na nini likambo oyo ezali na ntina

Momeseno oyo ekoki kosalisa ezali pɛtɛɛ: kotika ti to kafe ekita molunge liboso ya komɛla. Lapolo yango elobi te ete ti to kafe ezali mabe. Epesi mpe ntina te ya kobanga kɔpɔ nyonso ya masanga ya molunge.

Bolukiluki ekokanisi bato oyo bamɛlaka masanga ya molunge makasi mpenza na baoyo bamɛlaka yango na mwa molunge. Yango wana, na momeseno ya mokolo na mokolo, oyo ebongi kotala ezali molunge ya masanga ntango ya komɛla.

Na makanisi na biso, oyo euti na makambo oyo toyebi kasi endimami naino te, bato mingi oyo bamesaná komɛla masanga ya molunge oyo ezikisaka lolemo bakoki kobanda kozela mwa ntango. Soki kokómi momeseno, bakoki kozwa likambo oyo bazalaki komitungisa na yango mpo na kolɔngɔnɔ ya nzoto mpe kosala mbongwana moko ya pɛtɛɛ mokolo na mokolo: kotya mai na mɔtɔ, mpe kosala likambo mosusu mwa ntango liboso ya komɛla.

Oyo ezali makambo ya koyeba mpo na kolɔngɔnɔ ya nzoto na kati ya bomoi ya mokolo na mokolo. Ezali toli ya monganga te. Soki ozali na mituna mpo na likama na yo ya kozwa kanser to mpo na bilembo ya bokɔnɔ, sololá na monganga.

Mbongwana oyo ekoki kobima

Na bapɔsɔ oyo ezali koya, bato oyo balingaka ti to kafe ya molunge makasi mpenza bakoki kokanisa lisusu ntango nini babandaka komɛla. Lapolo emonisi ete likama ezali monene epai na bango koleka epai ya baoyo bamɛlaka yango na mwa molunge.

Soki bamonaka bokeseni yango lokola likambo ya komitungisa mpo na yango, bakoki komona ete kotika masanga ekita molunge ezali lolenge ya kokeba oyo esɛngi milende mingi te. Yango ekoki kobongola ndenge bapesaka mpe bamɛlaka masanga na ndako.

Na nsima, yango ekoki mpe kosimba mwa moke mimbongo oyo epesaka bilei mpe masanga. Soki bakiliya mingi babandi kozela liboso ya komɛla to kosɛnga masanga oyo ekiti molunge, molunge oyo bazelaka ete masanga ezala na yango ntango bapesi bango yango ekoki kobongwana na kati ya sanza 6 kino 12 oyo ezali koya.

Mbongwana yango etaleli soki bato bamoni ete oyo bolukiluki emonisi etali bomoi na bango ya mokolo na mokolo. Etaleli mpe soki bolukiluki oyo ekoya ekondimisa yango.

Ndenge makambo ekoki kokende

Oyo ekoki kosalema koleka: Soki bato bakobi kososola ete bolukiluki ekokanisi masanga ya molunge makasi mpenza na oyo ezali na mwa molunge, bamosusu oyo bamɛlaka mbala na mbala bakotika yango ekita molunge. Yango ekoki kosalema na bapɔsɔ kino na basanza oyo ezali koya.

Oyo nde ekoki kosalema koleka mpo kotika masanga ekita molunge esɛngi mingi te. Esɛngi mpe te ete moto atika masanga oyo ameseni na yango.

Soki batoli mpo na kolɔngɔnɔ ya nzoto ezongelaka mpe elimbolaka polele bokeseni kati na molunge makasi mpenza mpe mwa molunge, bato bakoki kolanda momeseno yango mingi. Kasi soki makambo ya sikisiki ya bolukiluki emonisi ete etalaki kaka etuluku moko ya bato to ete ekoki kosalela bato mingi te, momeseno yango ekoki kopalangana mingi te.

Soki makambo ekende malamu: Soki bolukiluki mosusu endimisi boyokani yango mpe epesi batoli ya polele mpo na molunge oyo ebongi na ntango ya komɛla, bato mingi bakoki komesana kotika masanga ekita molunge. Na kati ya sanza 6 kino 12, momeseno yango ekoki kopalangana na bandako mpe na bisika batɛkaka kafe.

Kozela mwa ntango mpo masanga ekita molunge ekoki kokóma momeseno mpo na baoyo bapesaka yango mpe baoyo bamɛlaka. Bolukiluki oyo endimisi boyokani yango mpe batoli ya polele mpo na bamɛli ekosalisa ete yango esalema. Kasi soki bolukiluki mosusu emoni lisusu boyokani yango te, yango ekoki kopekisa momeseno yango epalangana.

Soki makambo ekende mabe: Soki bato bakanisi ete «molunge makasi mpenza» elakisi kɔpɔ nyonso ya ti to kafe, bakoki kobanda kobanga na kati ya mwa mikolo to bapɔsɔ. Na esika ya kobongola kaka molunge ya masanga na ntango ya komɛla, bakoki kobanda kokima masanga oyo bameseni na yango. Lapolo yango epesi ntina ya kosala bongo te.

Soki bansango esangisi masanga ya mwa molunge na oyo ya molunge makasi mpenza, kobanga yango ekoki kobakisama. Ndimbola oyo ekesenisi yango polele ekoki kokitisa kobanga yango.

Makambo ya kolanda

Esengeli kotala ndenge bolukiluki elimboli «molunge makasi mpenza», bato oyo basanganaki na yango mpe ndenge bamekaki likama ya kozwa kanser. Makambo yango ekoki komonisa soki oyo bamonaki ekokani mpenza na mimeseno ya mokolo na mokolo.

Na basanza mpe bambula oyo ekoya, bolukiluki mosusu ekoki komonisa polele soki molunge yango nde epesaka kanser. Kasi liboso na yango, elembo oyo ekomonana polele na bomoi ya mokolo na mokolo ekozala soki bamɛli ya masanga ya molunge mpe baoyo bapesaka yango bakómi kotika yango ekita molunge mpe bakobi na momeseno yango.