Tanzania esengi bikólo ya Afrika kotya mosolo na kobimisa bankisi na mboka na yango

Likambo nini esalemi?

Lokola The Citizen Tanzania elobi, Premier ministre Dr Mwigulu Nchemba asengi bikólo ya Afrika kotya nokinoki mosolo na kobimisa bankisi mpe bisaleli ya bokolongono na mboka na yango.

Alobaki yango mokolo ya 9 ya sanza ya libwa na likita IPHCC 2026, na Arusha, epai bato koleka 2,700 oyo bautaki na bikólo 27 bayanganaki. Alobaki ete soki bikólo bizali kaka kozela biloko oyo euti na mikili mosusu mpe lisalisi, ekoki kozala mpasi kozwa bankisi mpe bisaleli oyo esengeli mpenza mpo na kosalisa bato ntango maladi epalangani na mokili, bitumba bibimi to makambo mosusu ekati nzela oyo biloko ekómelaka bango.

Mpo na nini yango ezali na ntina?

Likambo ya ntina awa ezali te ete bankisi nyonso ekoki kobanda kobimisama mbala moko pene na bato oyo bazali na mposa na yango. Ezali nde ete ebongiseli ya bokolongono ezalaka makasi koleka soki retard ya biloko oyo ezali koya esilisi te bankisi nyonso na esika ya kosalisa bato.

Yango ezali mpe na ntina mpo na bomoi ya mokolo na mokolo. Ezalaka pɛtɛɛ koleka kobatela mimeseno ya kolala malamu, koningana, kolya malamu mpe kokitisa mitungisi soki moto ayebi ete akoki kotyela lisalisi ya moboko ya bokolongono motema.

Na kotalela makambo oyo eyebani, tokanisi ete kobimisa bankisi na mboka ekotikala kati na makambo oyo Tanzania ekotya liboso na myango na yango ya bokolongono na basanza 6–12 oyo ezali koya. Kasi biloko oyo euti na mikili mosusu ekokoba kozala na esika monene, soki mosolo oyo balobi ete bakotya ememi te na bafabriki oyo ezali kosala, bankisi ya malamu mpe ndenge ya kokómisa yango na bisika oyo esengeli kozanga kokakatana.

Mbongwana yango ekoki komonana ndenge nini?

Mosolo oyo ekotyama na baizini ya bankisi ya mboka ekoki kolendisa babimisi ya mboka bábakisa makoki na bango ya kobimisa biloko. Soki bakoki kobimisa biloko oyo esengeli mpe kokómisa yango na bisika ya kosalisa bato, bisika yango ekozala na nzela mosusu ya kozwa biloko ntango nzela ya mikili mosusu ekatani.

Kasi mikakatano ekoki kotikala. Babimisi bakoki kokoba kozela biloko oyo basalelaka na mosala na bango euta na mikili mosusu. Mpe ata bakoki kobimisa biloko mingi, yango ekosalisa mingi te soki biloko yango ekómi te na bisika ya kosalisa bato.

Litomba oyo ekoki kozwama ezali kokitisa likama ya kozanga biloko. Ezali elaka te ete biloko nyonso ekozala ntango nyonso.

Nani akoki komona mbongwana?

• Bakonzi ya bokolongono basengeli sikoyo kosala ete mokano ya komikokisa ekóma makoki ya solosolo ya kobimisa biloko, mpo makambo oyo bakoki kopekisa te ekoki kokata nzela ya bankisi mpe bisaleli oyo euti na mikili mosusu.
• Babimisi ya mboka bakoki kozwa esika ya makasi koleka na basanza 6–12 soki mosolo ya Leta mpe ya baninga oyo basalisaka na misala ya bokóli ekómi lisungi ya solosolo mpo na kobimisa biloko.
• Na mikolo ezali koya, bisika oyo epesaka lisalisi ya moboko ya bokolongono ekoki kozwa litomba soki ebakisi nzela mosusu ya kozwa biloko oyo esengeli mpenza. Kasi bolamu ya lisalisi mpe ndenge ya kokómisa biloko ekotikala na ntina mingi.

Makambo oyo ekoki kosalema

Oyo emonani ete ekoki kosalema mingi koleka: Soki libyangi ya likita ememi na myango mpe likebi mpo na kotya mosolo, kasi kobimisa bankisi ekoli noki te, makoki ya kobimisa bankisi na mboka ekotikala likambo ya liboso na basanza 6–12 oyo ezali koya. Na ntango yango, bisika ya kosalisa bato ekokoba mingimingi kozwa biloko na nzela oyo esalelamaka deja mpo na komema yango uta na mikili mosusu.

Bilembo ya kolanda ezali bilaka ya kotya mosolo, myango ya kobakisa makoki ya kobimisa biloko mpe myango ya bokolongono oyo elakisi ndenge kobimisa biloko na mboka ekosalisa bato bázwa biloko oyo esengeli mpenza.

Soki makambo etamboli malamu koleka: Soki mosolo oyo etyami epesi makoki ya solosolo ya kobimisa biloko mpe kokómisa yango epai esengeli, bankisi mpe bisaleli oyo ebimisami na mboka ekoki kokóma na bisika ya kosalisa bato mpe kobakisa biloko oyo bazwaka na banzela mosusu.

Soki mokakatano mosusu ekati nzela ya biloko na mokili na nsima, yango ekoki kosalisa mpo bato bákoba kozwa yango. Ekoki mpe kopesa babimisi ya mboka makoki mingi ya kosolola mpe koyokana na ntalo mpe mibeko ya kotɛka, soki bakokanisi yango na ezalela oyo biloko nyonso esengeli kouta na mikili mosusu.

Soki biteni ya sika ya bafabriki bibandi kobimisa biloko mpe kotindela yango bisika ya kosalisa bato, yango ekozala elembo ete makambo ezali kokende na nzela wana.

Soki makambo etamboli mabe koleka: Soki mosolo oyo etyami epesi te makoki oyo ekoumela liboso ete mokakatano mosusu ya monene ebima, biloko oyo euti na mikili mosusu ekoki kokoba kozwa esika ya monene. Bisika ya kosalisa bato ekoki kokutana lisusu na mpasi ya kozwa biloko oyo Dr Nchemba alobelaki.

Soki mosolo ya solosolo etyami te to biloko oyo ebimisami na mboka ezali kokóma te na bisika ya kosalisa bato, yango ekomonisa ete makambo ezali kokende na nzela wana.

Nini esengeli kolanda sikoyo?

Na basanza 6–12 oyo ezali koya, esengeli kolanda soki baizini ya bankisi ya mboka ezwi manaka oyo mosolo na yango epesami, bilaka ya kosomba biloko na yango to makoki mingi ya kobimisa biloko oyo ebandi mpenza kosala.

Na nsima, likambo ya kotala ezali polele: bisika ya kosalisa bato ebandi kozwa bankisi to bisaleli ya ntina oyo ebimisami na mboka? Mpe makoki yango ya kobimisa biloko na mboka ezali kosalisa mpo biloko ezanga te ntango banzela oyo ememaka yango uta na mikili mosusu ekatani?