Tanesco Yawakamata Wachimbaji 11 kwa Wizi wa Umeme Kahama

Nini kimebadilika

Kwa mujibu wa taarifa ya The Citizen Tanzania, Tanesco ilisema iliwatambua na kuwakamata wachimbaji wadogo 11 katika Mgodi wa Mwime, Kata ya Zongomela, Manispaa ya Kahama, tarehe 8 Septemba. Shirika hilo la umeme linadai walikwepa mita, walitumia umeme usiopimwa, waliwasambazia watu wengine umeme na walijenga laini za umeme zisizoidhinishwa; linasema litapanua ukaguzi katika Wilaya ya Kahama.

Kwa nini jambo hili ni muhimu

Hii ni habari ya usalama inayojitokeza katika utekelezaji wa sheria za mapato. Umeme unaofikishwa kwenye mashine kwa nyaya zilizotengenezwa kienyeji na zisizopimwa unaweza kugeuza siku ya kawaida ya kazi kuwa hatari ya hitilafu ya umeme au moto, kama Tanesco inavyoonya. Ujumbe wa msingi kuhusu afya ni wazi: hali za usalama kazini huathiri afya muda mrefu kabla ya mtu kufika kliniki.

Jinsi athari zinavyoweza kuenea

Ikiwa Tanesco itatekeleza ukaguzi huo, waendeshaji wa migodi wanaotumia miunganisho isiyo rasmi wanaweza kuhitaji kuomba huduma rasmi, kutumia umeme wa mita au kubadili kwa muda namna wanavyoendesha vifaa vinavyotegemea umeme. Ikiwa miunganisho iliyoidhinishwa itachukua nafasi ya nyaya zisizo salama na kuwekwa kwa usalama, wafanyakazi na shughuli za karibu wanaweza kuwa na uwezekano mdogo wa kukumbana na hatari ya moto ambayo Tanesco imeitaja. Mlolongo huo hudhoofika ikiwa laini zisizo rasmi zitaendelea, miunganisho halali itachelewa, au waendeshaji watageukia vyanzo vingine vya umeme.

Tathmini ya athari

Tanesco inaweza kurejesha matumizi zaidi ya umeme kwenye mifumo rasmi ya utozaji bili katika wiki zijazo. Wachimbaji hao 11 wanakabiliwa na uwezekano wa kushtakiwa, kutozwa adhabu au kufungwa, huku waendeshaji wengine wa Kahama wakikabiliwa zaidi na ukaguzi na usumbufu.

Wafanyakazi ndio kundi lisiloonekana wazi lililo katikati. Kuondoa au kurasimisha laini hatari kunaweza kupunguza hatari ya moto, lakini mabadiliko ya umeme yanaweza pia kubadili shughuli za kila siku za migodi wakati miunganisho inapowekwa sawa.

Hali zinazowezekana

Mtazamo wetu (makisio yenye msingi wa taarifa): Inawezekana zaidi. Ikiwa Tanesco itapanua ukaguzi kama ilivyosema, baadhi ya waendeshaji wataomba huduma rasmi au kurasimisha upimaji wa umeme katika wiki zijazo hadi miezi 12. Hilo lingehamisha sehemu ya matumizi ya umeme kwenye huduma inayotozwa bili na kufanya ugawaji wa umeme kwa watu wengine usivutie sana. Ukaguzi zaidi, uwekaji wa mita na uondoaji wa laini ungeunga mkono mwelekeo huu; kukwepa mita mara kwa mara kungeudhoofisha.

Upande mzuri. Ikiwa utekelezaji utaambatana na miunganisho halali inayoweza kutumika, maeneo mengi zaidi yanaweza kubadilisha nyaya zilizotengenezwa kienyeji kwa huduma iliyoidhinishwa yenye mita katika mwaka ujao. Waendeshaji wangekuwa na sababu zaidi za kulinda vifaa dhidi ya hitilafu, na wafanyakazi wangeweza kuwa na hatari ndogo ya moto. Ukaguzi endelevu pamoja na taarifa za miunganisho iliyoidhinishwa ungeonyesha mwelekeo huu.

Upande mbaya. Ikiwa upatikanaji wa huduma halali utachelewa au umeme haramu utaendelea kuwa wa bei nafuu, ukaguzi unaweza kusababisha kukatwa umeme mara kwa mara na adhabu bila kufuata sheria kwa kudumu. Baadhi ya migodi inaweza kupunguza shughuli zinazotegemea umeme au kutafuta njia mbadala, na kuacha masuala ya usalama na mapato bila kutatuliwa. Kugunduliwa mara kwa mara kwa njia za kukwepa mita bila miunganisho halali baadaye kungeashiria matokeo hayo.

Cha kufuatilia baadaye

• Iwapo Tanesco itaripoti ukaguzi katika migodi mingine ya Kahama.
• Iwapo waendeshaji wa migodi wataomba miunganisho halali kupitia ofisi za Tanesco au msimbo wa USSD 15200#.
• Iwapo mita zitawekwa na laini zisizoidhinishwa zitaondolewa.
• Iwapo mamlaka za Tanzania zitatangaza mashtaka, adhabu, kufutwa kazi au matokeo mengine kwa wachimbaji hao 11.