Dídín ojúṣe àṣàyàn kan kù fún ọ̀sẹ̀ kan lè fún ọ ní àyè láti sun dáadáa, jẹun ní ìgbà tó yẹ, rìn tàbí sinmi. Ìtúpalẹ̀ kan nínú The New York Times sọ pé bí ènìyàn ṣe ń fara da ìdààmú lè yàtọ̀ síra, ṣùgbọ́n kò yẹ kí a lo ìbálòpọ̀ láti sọ àsọtẹ́lẹ̀ bí ẹnikẹ́ni yóò ṣe hù.
Ohun tí ìtúpalẹ̀ náà sọ nípa ìdààmú
Àpilẹ̀kọ èrò The New York Times náà jiyàn pé nígbà ìdààmú, obìnrin sábà máa ń dín ìsapá wọn kù díẹ̀díẹ̀ kí wọ́n sì máa bá a lọ. Ó tún sọ pé ọkùnrin lè fara hàn ní àwọn ìhùwàsí tó yàtọ̀ púpọ̀ sí ara wọn, bí ìfàsẹ́yìn tó lágbára tàbí ìpinnu láti jáwọ́ nínú ohun kan pátápátá.
Eyi kì í ṣe ìlànà tí gbogbo ènìyàn gbọ́dọ̀ tẹ̀ lé. Ìròyìn náà kò fi hàn pé gbogbo ọkùnrin máa ń jáwọ́, tàbí pé gbogbo obìnrin máa ń máa gbìyànjú títí tí agbára wọn á fi tán. Ó ń gbé ìbéèrè kan kalẹ̀: nígbà tí ẹrù ojoojúmọ́ bá pọ̀, ṣé ohun tó yẹ ká ṣe ni láti ṣàfikún ìṣe tuntun, tàbí láti yọ ohun kan kúrò?
Ìtúpalẹ̀ náà tún tọ́ka sí ìwádìí tó wà lẹ́gbẹ̀ẹ́ ìròyìn ìwọ̀n ìsoríkọ́, àníyàn, àti lílo òògùn tó ní í ṣe pẹ̀lú wọn, tí wọ́n ròyìn pé ó ga jù lọ láàárín àwọn obìnrin. Ní àkókò kan náà, ó sọ pé ìmú ọtí tó ń fa ìṣòro ń dín kù. Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ wọ̀nyí lè ran wa létí pé ìdààmú kò ní ojú kan ṣoṣo, bẹ́ẹ̀ ni ọ̀nà tá a fi ń farahàn sí i kò dá lórí ìwà ẹni kan nìkan.
“Mo lè fara da a” lè bo ìrẹ̀wẹ̀sì mọ́lẹ̀
Ọ̀pọ̀ ìgbà, ìfaradà dàbí ohun rere. O lọ síbi iṣẹ́, o dáhùn ìpè, o parí iṣẹ́ ilé, o sì tún ṣètò ohun tó yẹ kí o ṣe lọ́la. Ṣùgbọ́n pé iṣẹ́ ń lọ kò túmọ̀ sí pé ara àti ọkàn rẹ ní àyè tó pọ̀.
Ohun tó wúlò nínú ìtúpalẹ̀ yìí ni ìrántí pé “mímáa bá a lọ” lè fi ìrẹ̀wẹ̀sì pamọ́ gẹ́gẹ́ bí ìjáwọ́ ń fi ìṣòro hàn síta. Ẹni tó dín ìsapá kù lè ń gbìyànjú láti pa ìgbésí ayé rẹ mọ́. Ẹni tó jáwọ́ nínú ìpàdé, iṣẹ́ àfikún, tàbí ojúṣe àìpọn dandan lè ti rí i pé ẹrù náà ti pọ̀ ju.
Ìpinnu láti jáwọ́ nínú ohun kan kò ní láti jẹ́ ìpinnu àìnírètí. Ní àyè tó yẹ, ó lè jẹ́ ọ̀nà láti dá ààlà sílẹ̀. Ìdí rẹ̀ kò yẹ kí ó jẹ́ láti sá kúrò nínú gbogbo ohun tó nira. Ìdí rẹ̀ ni láti mọ ohun tí ń gba agbára rẹ lọ́wọ́ ní gbogbo ọ̀sẹ̀, kí o sì wo bóyá ó ṣe pàtàkì débi pé o gbọdọ̀ máa ru u báyìí.
Gbìyànjú ayẹ̀wò ohun tó yẹ ká dáwọ́ dúró
Yan ojúṣe àṣàyàn kan tó sábà máa ń rẹ ọ. Ó lè jẹ́ ìpàdé tí kò ṣe pàtàkì, ìlérí kan tó ń gba gbogbo ìrọ̀lẹ́ rẹ, tàbí iṣẹ́ àfikún tí o ṣe torí pé o kò fẹ́ kọ́ sí ẹlòmíì. Dá a dúró fún ọjọ́ méje, bí ó bá ṣeé ṣe láìfa ìpalára sí ẹlòmíì tàbí sí iṣẹ́ pàtàkì rẹ.
Kí ni ìdí? Nígbà tí a bá yọ ẹrù tí ń tún ara rẹ ṣe ní gbogbo ọ̀sẹ̀ kúrò, àyè lè ṣí sílẹ̀ fún ohun tí ara ń béèrè fún ní ìdákẹ́jẹ: oorun tó pé, oúnjẹ ní ìgbà rẹ̀, ìrìn díẹ̀, tàbí àsìkò láti jókòó láìṣe iṣẹ́ míì. Ọ̀pọ̀ ìmọ̀ràn ìlera ń bẹ tí ó ń sọ pé ká ṣàfikún ohun míì sí ọjọ́ wa. Nígbà míì, ìgbésẹ̀ tó rọrùn ni láti dín ohun tó ti wà kù.
Lẹ́yìn ọjọ́ méje, ṣe àkíyèsí. Ṣé o sùn dáadáa? Ṣé o ní àkókò láti jẹun láìsọ́wọ́? Ṣé ìbínú tàbí ìrẹ̀wẹ̀sì rẹ dín kù? Ìdáhùn rẹ kò ní jẹ́ ìdánilẹ́kọ̀ọ́ ìṣègùn. Ó lè jẹ́ ìmọ̀ràn tó rọrùn nípa bí kalẹ́ńdà rẹ ṣe ń kan ìgbésí ayé rẹ.
Ohun tí ó yẹ ká máa wo lẹ́yìn ìròyìn yìí
A nílò ìwádìí tó ṣe kedere nípa ohun tí “dín ìsapá kù” àti “ìhùwàsí tó lọ sí òpin” túmọ̀ sí, àti bóyá àwọn ìpínyà wọ̀nyí wúlò láàárín oríṣìíríṣìí ènìyàn àti irú ìdààmú. Bí àwọn ẹ̀rí bá dàgbà, ìmọ̀ràn ìlera tó mọ ìyàtọ̀ ènìyàn lè ní ìtòsí sí i. Bí wọn kò bá dájú, ìlànà tó dára jù ni láti wo àpẹẹrẹ ìgbésí ayé ẹni kọọkan.
Ó tún yẹ ká máa wo bóyá àwọn ìròyìn nípa ìsoríkọ́, àníyàn, lílo òògùn tó ní í ṣe pẹ̀lú wọn, àti ìmú ọtí tó ń fa ìṣòro máa ń tẹ̀síwájú ní ọ̀nà tí àpilẹ̀kọ náà ṣàpèjúwe. A tún nílò ìwádìí tó dán wò bóyá dídín ojúṣe tí kò ní iye púpọ̀ kù máa ń mú ìlera ojoojúmọ́ dára sí i.
Tó bá jẹ́ pé ìdààmú rẹ ń bá ọ lọ pẹ́, ó le gan-an, tàbí ó ń kan bí o ṣe ń ṣiṣẹ́ àti gbé ìgbésí ayé rẹ, bá dókítà sọ̀rọ̀. Èyí jẹ́ ìmọ̀ gbogbogbò nípa ìlera, kì í ṣe ìmọ̀ràn ìṣègùn.
Àwọn orísun
The New York Times opinion piece
Comments
No comments yet.