Ekigguddwawo
Akakiiko ka Tanzania akavunaanyizibwa ku yunivasite (TCU) kagguddewo omukisa ogwokubiri ogw’okusaba okuyingira ku ddaala lya diguli esooka mu mwaka gw’ebyensoma 2026/27. Okusaba kutandise nga 8 Ssebutemba era kujja kukoma nga 21 Ssebutemba. Ebifo ebiriwo bye 227,555 mu yunivasite 93 ezikkirizibwa okukola.
Amawulire gano geesigamye ku ebyawandiikibwa The Citizen Tanzania. Okusinziira ku lipoota eyo, Pulofeesa Charles Kihampa yagambye nti omusaba akkiriziddwa mu matendekero agasukka mu limu alina okukakasa nti agenda kusomera mu limu lyokka. Okukikola, alina okukozesa koodi emuweerezebwa ku ssimu oba ku yintaneeti mu bubaka bwa email.
Ebifo ebiriwo byeyongeddeko 21,903 ku 205,652 eby’omwaka oguwedde. Mu kusaba okwasooka, abantu 117,334 ku 149,645 abaasaba baafuna ebifo.
Lwaki kino kikulu
Okuggulawo okusaba omulundi ogwokubiri tekukoma ku kuddamu nkola ya kutwala bayizi. Kikuwa omukisa omulala abo abataasaba mu mulundi ogwasooka, oba abaasaba ne batafuna bifo, okuyingira yunivasite mu mwaka gw’ebyensoma ogujja.
N’etteeka ery’okukakasa ettendekero limu lyokka lirina obukulu bwe bumu. Omusaba bw’asigaza ekifo nga ky’anaagenda okweyambisa singa enteekateeka endala zigaana, omusaba omulala aba tasobola kukifuna. Okwetaagisa abasaba okulondawo ettendekero limu kuyinza okuyamba ekifo ekibadde tekinnamanyibwa oba kinaakozesebwa okutuuka ku musaba omulala.
Eri omuntu ateekateeka omwaka ogujja ng’agattira wamu okusoma, omulimu, aw’okusula oba obuvunaanyizibwa bw’amaka, eky’okukola kati kitegeerekeka: saba ng’olunaku lwa 21 Ssebutemba terunnatuuka, era okakase ettendekero ly’olonze n’obwegendereza. Okufuna ekifo ku yunivasite tekukoma ku kulonda kya kusoma; kuyinza okukyusa engeri abantu mu maka gye batambuzaamu obulamu bwabwe obwa buli lunaku.
Enkyukakyuka eziyinza okuvaamu
Abasaba bwe banaasaba mu kiseera kino era ne bakozesa koodi zaabwe okukakasa gye bagenda okusomera, yunivasite zijja kusobola okumanya ebifo abasaba bye baagala ddala okutwala. Ebifo ebinaalekebwa abo ababadde bakkiriziddwa mu matendekero agawerako biyinza olwo okuweebwa abasaba abaddako ng’okuyingiza abayizi ba 2026/27 tekunnatandika.
Naye kino kiyinza obutatuukirira singa abasaba tebasobola kufuna buyambi bwa kukakasa bifo byabwe, tebasaba ng’ennaku tezinnaggwaako, oba singa yunivasite tezisobola kuwa bantu balala bifo ebirekeddwa mu bwangu.
Ekikulu ekisobola okulemesa enteekateeka eno si muwendo gwa bifo ogulangiriddwa. Kwe kumanya oba buli kifo kituuka ku muyizi omu akakasizza nti agenda okukitwala.
Abayinza okukwatibwako n’engeri gye kinaabakwatako
- Abasaba mu mulundi ogwokubiri bafuna omukisa omulala okuvuganya ku bifo mu nnaku eziddako.
- Abakkiriziddwa mu matendekero agawerako balina okulekayo ebifo ebirala, naye okusalawo kwabwe kuyinza okusobozesa abalala okubifuna.
- Yunivasite ziyinza okujjuza ebifo mu ngeri esinga obulungi mu wiiki ezijja singa okukakasa kw’abayizi kukolebwako mangu.
- Obwetaavu bw’obuweereza bw’ebyensoma n’obuyambi eri abayizi buyinza okweyongera mu myezi mukaaga okutuuka ku 12 egijja, singa okweyongera kw’ebifo ebiriwo kuleetera abayizi abawerako okwewandiisa.
Ebiyinza okubaawo
Kye tusuubira okusinziira ku biriwo, naye nga tekinnakakasibwa: ekisinga okulabika nti kinaabaawo. Abasaba bwe banaamaliriza okusaba n’okukakasa ebifo byabwe ng’olunaku lwa 21 Ssebutemba terunnatuuka, omukisa guno ogwokubiri gusuubirwa okwongera ku muwendo gw’abayizi abakakasizza nti bagenda okuyingira.
Kino kye kisinga okulabika nti kiyinza okubaawo kubanga ebifo ebitannatwalibwa weebiri, ate nga waliwo enkola egenderera okuziyiza omusaba omu okusigaza ebifo ebiwerako. Abayizi abasingawo okufuna ebifo mu mulundi ogwokubiri n’ebifo ebitaliiko bantu okukendeera byandiwagidde endowooza eno.
Singa ebintu bitambula bulungi okusinga bwe tusuubira. Abasaba bwe banaalondawo ekifo kimu amangu, ate ne yunivasite ziwa abalala ebifo ebirekeddwa mu bwangu, ebifo ebisingawo ku ebyo ebilangiriddwa biyinza okutwalibwa ng’okuyingiza abayizi tekunnatandika. Kino kyandisobozesezza abo abataafuna bifo mu mulundi ogwasooka okufuna ebifo ebyandisigadde bikwatiddwa abantu abakkiriziddwa mu matendekero agawerako.
Singa ebintu bitambula bubi okusinga bwe tusuubira. Singa wabaawo obuzibu mu kufuna engeri y’okusabamu, obuyambi bw’okukakasa ebifo oba okufuna emisomo egisaanira abasaba mu ebyo ebiriwo, ebifo biyinza okusigala nga temuli bantu oba amatendekero agamu ne gafuna abayizi bangi ate amalala batono. Okuggulawo omukisa omulala ogw’okusaba, oba amawulire agagenda mu maaso nga galaga nti ebifo bikyaliwo oluvannyuma lwa 21 Ssebutemba, byandiraze nti ebintu bigenda mu ngeri eyo.
Eby’okugoberera ekiddako
Emiwendo TCU gy’eneefulumya oluvannyuma lwa 21 Ssebutemba egy’abaasabye n’abakkiriziddwa mu mulundi ogwokubiri gijja kulaga oba omukisa guno gwongedde ekimala ku abo abaafuna ebifo mu mulundi ogwasooka.
Amawulire okuva mu yunivasite agakwata ku bifo abayizi bye bakakasizza okutwala n’ebikyali ebyereere gajja kulaga oba etteeka ery’okulondawo ekifo kimu lyokka liyamba ddala abalala okufuna ebifo. TCU bw’eneelangirira omukisa omulala ogw’okusaba, ekyo kijja kulaga nti ekyetaago ky’okugabanya ebifo kikyaliwo.
Comments
No comments yet.