Tanzania ekoyamba likita ya liboso ya basi ya baparlama ya etuka

Likambo ya sika

Kolanda sango ya The Citizen Tanzania, Tanzania ekoyamba likita ya liboso ya basi ya baparlama ya FP-ICGLR. Likita yango ekosalema kobanda mokolo ya 2 kino mokolo ya 5 ya sanza ya zomi na moko ya 2026, na ndako ya mayangani ya mokili mobimba Julius Nyerere, na Dar es Salaam.

Parlama ya Tanzania mpe FP-ICGLR bazali kozela bato soki 250 oyo bakouta na bikolo 12 ya ICGLR. Bakobongisa elongo makambo ya kotya liboso mpo na kosala ete basi bazala na mosala ya parlama, kobatela kimya mpe bokengi, mpe komema bokoli oyo ekotika moto te na mopanzi.

Ntina ya likita yango

Kozala malamu na nzoto mpe na makanisi esuki kaka te na kolala, kolya mpe kotambola mwa moke zingazinga ya ndako. Etali mpe bokengi ya bato, bomoi ya kimya oyo eninganaka te, mpe makoki na bango ya kopesa makanisi oyo ezwamaka na motuya ntango bazali kozwa bikateli oyo etali bomoi ya mokolo na mokolo.

Likita yango ekosangisa basi oyo bazali na baparlama, mangomba ya bana mboka mpe bato oyo basungaka mosala ya baparlama. Bakolobela boyokani ya makambo yango mpe bakoluka ete bikolo ya etuka etalela yango elongo. Mpo na koyeba soki likita ebotami mbuma, ekosenga kotala soki bantoma bakozonga na mosala oyo baparlama ya bikolo na bango ekolandela.

Sango yango elobi ete, na sanza ya nsambo ya 2025, motango ya basi na baparlama ya etuka ezalaki na mwayene ya 28 na 100. Likita moko ekoki te, yango moko, kosilisa bokeseni wana kati na basi mpe mibali. Kasi ekoki kosalisa bato oyo basalaka na molili mpo ete mitungisi ya bana mboka ezwama na politiki ya Leta. Ekoki kopesa bango nzela ya malamu koleka mpo baparlama etalela mitungisi yango.

Na ndenge tozali kotala makambo, mpe oyo ezali kaka likanisi oyo euti na makambo toyebi, likita ekoki libosoliboso kosalisa bato bábongisa mosala na bango elongo. Mbongwana na bomoi ya bato ekoki koya na nsima. Soki makambo bakoyokana ezali polele mpe bato ya baparlama bakoki kozonga na yango na bikolo na bango, yango ekoki kotinda baparlama etya likebi na makambo mosusu ya kimya, bokengi mpe bokoli oyo ekotika moto te na mopanzi.

Nini ekoki kobongwana mpo na bato mpe mangomba

Koyamba likita epesi Parlama ya Tanzania mokumba ya mbala moko ya kosangisa bato mpo bábongisa mosala ya etuka elongo. Yango ekoki kobakisa makoki na yango ya kobengisa masolo mpo na esika ya basi na baparlama mpe makambo mosusu nyonso oyo likita ekotalela.

Mpo na basi oyo bazali na baparlama ya bikolo 12, matomba ekoya na ndelo na yango. Na baposo oyo ekozala pene na likita ya sanza ya zomi na moko, bokutani yango ekoki kopesa bango mabaku mingi ya kosolola na baninga ya mosala mpe bato oyo basungaka bango. Ekoki mpe kosalisa bango báyokana na makambo ya kotya liboso. Kasi nguya na bango ya kobongola makambo ekouta kaka na ndenge baparlama ya bikolo na bango ekokota na mosala yango.

Lokola bazali kozela ete mangomba ya bana mboka ezala na likita, mangomba yango ekoki kozwa libaku ya komema mitungisi ya bato ya mboka mbala moko na masolo. Kasi makoki na yango ya kotinda makambo ebongwana ekoki kosila noki soki bantoma mpe baparlama bapesi te mikumba ya kolandela makambo nsima ya likita.

Bato oyo bitumba mpe kolongwa na bisika na bango ya kofanda enyokoli bango nde bazali mosika mingi na kozwa matomba ya likita. Kasi mpo na bango, makambo yango ezali na ntina mingi koleka. Soki makambo bakoyokani ekomi mibeko ya bikolo to mosala oyo baparlama ekosala elongo, yango ekoki kotinda bakambi ya politiki bátya likebi na kimya, bokengi mpe bokoli oyo ekotika moto te na mopanzi. Soki likita esuki kaka na masolo oyo bato mingi bayangani, mbongwana ekozala moke na bomoi ya bato oyo bazali libanda ya ndako ya mayangani.

Ndenge makambo ekoki koleka

Oyo emonani ete ekoki kosalema mingi koleka: Soki bantoma bayokani na makambo oyo bakoki kosala, kasi batye te ebongiseli ya etuka oyo ekosenga ete mikano yango ekokisama, likita ya sanza ya zomi na moko ekobimisa makambo ya kosala elongo. Ekokembisa mpe boyokani ya mosala kati na bato ya baparlama mpe mangomba ya bana mboka.

Na mobu oyo ekolanda, ndenge ya kolandela makambo yango ekokesana na ekolo moko na mosusu. Parlama mokomoko ekopona soki ekopesa mosala na bakomisyo, na bituluku ya bato ya parlama, to ekobongisa makita mosusu. Soki babimisi liyebisi oyo etangi polele makambo ya kotya liboso, yango ekomonisa ete makambo ezali kokende na nzela wana. Soki makambo ya kosala to ebongiseli ya kolandela yango ezali te, yango ekomonisa ete nzela wana ezali na makoki moke ya kolonga.

Soki makambo eleki malamu: Soki makambo bakoyokani ezali na bilaka oyo bakoki kokokisa, mpe baparlama oyo ekoya na likita ekotisi yango na mosala ya mibeko mpe ya politiki ya Leta, basi ya baparlama bakoki kozwa mikumba mingi oyo endimami na mibeko ya mosala ya parlama. Yango ekoki kosalema na misala ya parlama oyo etali makambo yango, na boumeli ya sanza motoba kino 12.

Mbongwana ya ntina ekozala misala oyo baparlama ekobongisa elongo mpo basi bázala na mosala ya parlama, mpo na kimya, bokengi to bokoli oyo ekotika moto te na mopanzi. Masolo ekokoma mosala ya parlama, mpe bakopesa bato mikumba ya kokokisa yango. Soki baparlama ya bikolo mingi oyo ezali na lisanga esali makambo na miso ya bato, mpe FP-ICGLR elandeli yango, yango ekobakisa makoki ya kozwa mbano wana. Soki nyonso esuki na maloba, makoki yango ekokita.

Soki makambo etamboli malamu te: Soki batye te ebongiseli ya kolandela makambo oyo ekoumela, likita ekoki kosuka kaka na kosangisa bato. Na ntango yango, bitumba, kolongwa ya bato na bisika na bango ya kofanda, bobola mpe kowelana bozwi ya mabele ekokoba kozwa esika monene na makambo oyo bikolo ezali kotya liboso.

Soki esalemi bongo, bokeseni ya motango ya basi mpe mibali na baparlama ya etuka ekobongwana mingi te. Na boumeli ya sanza motoba kino 12, bato bakomona mbongwana moke na politiki ya Leta oyo euti na likita. Soki na bikolo ezali na likambo moko te oyo esalemi na miso ya bato mpo na kokokisa makambo bakoyokani, yango ekomonisa ete makambo ezali kokende bongo. Kasi soki batangi polele misala ya kolandela yango, yango ekomonisa ete makambo ekoki kozwa nzela mosusu.

Makambo ya kotala na nsima

• Kotala soki FP-ICGLR mpe Parlama ya Tanzania ekobimisa makambo ya kosala elongo to liyebisi kati na mokolo ya 2 mpe ya 5 ya sanza ya zomi na moko. Kotala mpe soki bakotanga mikumba to makambo ya kosala na nsima.
• Kotala soki motango ya bato oyo bakoya ekopusana na bato soki 250 oyo sango yango elobeli. Kotala mpe soki bikolo 12 ekozala na bamonisi mingi mpe ya ndenge na ndenge.
• Kotala soki, na mobu oyo ekolanda, baparlama oyo ekoya na likita ekoyebisa bato misala oyo epesi mpo na kolandela makambo yango, ekobanda kokamata mikano oyo eyokani na yango, to ekotanga nani azali na mokumba ya makambo oyo likita etye liboso.