Tanzania Yapa Kipaumbele Ubora wa Vyuo Vikuu Badala ya Kuongeza Uandikishaji

Kilichobadilika

Serikali ya Tanzania na viongozi wa vyuo vikuu wamekubaliana kuwa udahili ubaki ndani ya uwezo wa kila taasisi wa kufundisha na kuwasaidia wanafunzi, kwa kutanguliza ubora wa elimu na viwango vinavyoweza kulinganishwa kimataifa kuliko ongezeko la uandikishaji. Waziri wa Elimu, Sayansi na Teknolojia, Prof Adolf Mkenda, alitangaza msimamo huo baada ya mkutano wa Septemba 5 mjini Dodoma uliohusisha maafisa wa wizara, makamu wakuu wa vyuo na wenyeviti wa mabaraza ya vyuo vikuu. The Citizen Tanzania

Mkenda alisema serikali haikusudii kusitisha udahili, bali kuzuia ongezeko la wanaodahiliwa lisidhoofishe ufundishaji na ujifunzaji. Katibu mtendaji wa Tanzania Commission for Universities, Prof Charles Kihampa, alisema mkabala huo unalenga kulinda maslahi ya wanafunzi na taasisi, na kuepusha migogoro. Vyuo viwili havikuhudhuria mkutano huo; serikali inapanga kuvihusisha kabla ya kikao kijacho cha pamoja. The Citizen Tanzania

Kwa nini ni muhimu

Makubaliano hayo yanahamishia kila chuo kikuu wajibu wa kuonyesha kuwa udahili wake unaweza kudumishwa. Hayajaweka ukomo wa udahili, hatua za utekelezaji wala tarehe ya kuanza kutumika, hivyo athari yake kwa nafasi zinazopatikana bado haijulikani.

Mwenyekiti wa baraza la Teofilo Kisanji University, Aggrey Mlimuka, alisema mkabala unaozingatia ubora unaweza kuongeza ushindani miongoni mwa vyuo vikuu, huku waajiri wakizidi kutambua taasisi kwa ubora wa wahitimu wao. The Citizen Tanzania

Tathmini ya athari

Vyuo vikuu huenda vikahitaji kupunguza idadi ya wanaodahiliwa au kuelekeza rasilimali zaidi katika ufundishaji na huduma za usaidizi. Taasisi zinazoweza kudumisha viwango huku zikikidhi mahitaji zinaweza kupata faida ya ushindani.

Kwa wanafunzi watarajiwa, udahili unaounganishwa na uwezo unaweza kumaanisha nafasi chache katika taasisi zenye uwezo mdogo katika miezi sita hadi 12 ijayo, lakini huenda ukatoa ishara thabiti zaidi kuhusu ubora wa elimu inayotolewa.

Waajiri wanaweza kupata msingi ulio wazi zaidi wa kutofautisha wahitimu iwapo taasisi zitafanya ubora wa kitaaluma uonekane zaidi. Athari hiyo itategemea vyuo vikuu kutekeleza yaliyoafikiwa na waajiri kutumia ubora wa taasisi katika uajiri.

Matukio yanayowezekana

Mtazamo wetu (makisio yenye msingi):

Yanayowezekana zaidi: Iwapo vyuo vikuu vitageuza makubaliano hayo kuwa mipango ya ndani ya udahili, mizunguko ijayo ya udahili italeta uhusiano ulio wazi zaidi kati ya idadi ya wanaodahiliwa na uwezo. Hili lina uwezekano mkubwa zaidi kwa sababu wahusika walikubaliana juu ya wajibu wa pamoja kwa ubora, badala ya kusitisha udahili. Mipango ya udahili inayounganishwa na uwezo na ushiriki wa vyuo viwili vilivyokosekana ingeimarisha mwelekeo huu.

Matokeo chanya: Iwapo mkakati utatekelezwa kwa uthabiti na waajiri wakizidi kutofautisha ubora wa wahitimu, vyuo vikuu vyenye viwango imara zaidi vya ufundishaji na ujifunzaji vinaweza kuvutia waombaji wengi zaidi na kupata kutambuliwa na waajiri ndani ya miezi sita hadi 12. Ushindani basi ungechochea maboresho ya ubora badala ya kimsingi kupanua uandikishaji.

Matokeo hasi: Iwapo mipaka ya uwezo itakuwa kikwazo na vyuo vikuu vitalinda viwango hasa kwa kupunguza idadi ya wanaodahiliwa, waombaji wanaweza kukabiliwa na nafasi chache zinazopatikana kabla rasilimali za ufundishaji na usaidizi kupanuliwa mahali pengine. Hatari huongezeka iwapo taasisi nyingi zitatangaza kupunguza udahili; hupungua iwapo zitaendelea na udahili huku zikionyesha uwezo wa kutosha.

Ya kufuatilia baadaye

• Ushirikishwaji wa wizara na vyuo viwili ambavyo havikuhudhuria mkutano wa Dodoma.
• Sera za udahili za vyuo vikuu zinazohusishwa wazi na uwezo wa ufundishaji na usaidizi.
• Iwapo waajiri watazidi kutaja ubora wa taasisi au utayari wa wahitimu katika uajiri.