Okushintshile
Ngokombiko we-The Citizen Tanzania, uNdunankulu uMwigulu Nchemba uthe iTanzania ihlela ukwelula imfundo eyimpoqo ize iyofika eFomini Lesine futhi ibe nesikole samabanga aphakeme emzaneni ngamunye. Ekhuluma esiFundeni saseBahi ngoSepthemba 5, uthe lokhu kuzodinga amakilasi angaphezu kuka-16,000, amalabhorethri acishe abe ngu-8,000 kanye nemitapo yolwazi eyengeziwe; waphinde wanxusa ukuba imali elondolozwe ngokugwema uhambo nemihlangano yezikhulu engadingekile iqondiswe ezikoleni, emadeskini nakwezinye izinsiza.
Kungani Lokhu Kubalulekile
Isakhiwo sesikole asilona uhlelo lokunakekela inhlalakahle. Kodwa singayishintsha indlela impilo yansuku zonke yomuntu osemusha ehleleke ngayo: sinciphise ibanga phakathi kwekhaya nekilasi, sengeze isikhathi sokulala, sokudla, sokunyakaza nesokuba nomndeni, futhi sinciphise namahora achithwa umuntu efuna nje ukufinyelela emfundweni. Yileso sithembiso esithinta impilo yomuntu ngamunye esiqukethwe inani elikhulu kangaka lokwakha.
Igama elibalulekile lithi “okusebenzayo.” Ikilasi elingenabo othisha, amadeski, amalabhorethri noma ukunakekelwa liyigumbi elinombono omuhle kodwa elingenakho okunye okuningi. Lolu hlelo lungenza ukuqhubeka nemfundo kufinyeleleke kalula kubafundi basemizaneni, ngesikhathi lunciphisa ingcindezi ezikoleni ezikhona ezigcwele ngokweqile. Lungase luyandise okwesikhashana leyo ngcindezi uma ukubhaliswa okuyimpoqo kwanda ngaphambi kokuba zande izindawo ezilungele ukusetshenziswa.
Umbono wethu wesikhathi esizayo (ukuqagela okunolwazi): isidingo esishiwo sikhulu ngokwanele ukuthi inqubekela phambili kungenzeka ifike ngezigaba, kuqale ukuhlela nokwakha ngaphambi kokuba ukufinyelela kwabantu abaningi kuthuthuke.
Indlela Imiphumela Engasabalala Ngayo
Iziphathimandla zezemfundo kuzodingeka ziguqule lesi siphakamiso sibe ukwakha okuxhaswe ngemali, ukuthengwa kwemishini kanye nokuqhutshwa kwezikole. Uma amakilasi, amalabhorethri, imitapo yolwazi namadeski kufika kanye nabasebenzi, abafundi basemizaneni bangaba nezindawo eziseduze zokuqhubeka nemfundo kuze kufike eFomini Lesine.
Lokho kunganciphisa ukuminyana ezikoleni zamabanga aphakeme ezikhona ezinyangeni ezilandelayo. Kungadala futhi isidingo sabakhi nezinto ezidingwa izikhungo zemfundo uma amaphrojekthi esexhasiwe futhi eseqalisiwe. Lolu chungechunge luyaphazamiseka uma ukwakha, imishini noma abasebenzi kusalela emuva ekwandeni kokubhaliswa.
Ukuhlolwa Komthelela
- Abafundi basemizaneni engenazo izikole zamabanga aphakeme eziseduze: Bangase bazuze ezinyangeni eziyi-6–12, uma izikole ziba yizinketho zendawo ezisebenzayo kunokuba zibe yiziza ezihleliwe kuphela.
- Abafundi asebevele besezikoleni ezigcwele noma ezinganele: Umphumela ungaxubana. Umthamo omusha unganciphisa ingcindezi, kodwa ukwanda kokubhaliswa okuyimpoqo kungayikhulisa ngaphambi kokuba kuvulwe izakhiwo.
- Iziphathimandla zezemfundo: Ngokushesha zibhekana nengxenye enzima: ukuguqula isithembiso sibe amakilasi, amalabhorethri, imitapo yolwazi, amadeski, othisha kanye nokuqhutshwa kwansuku zonke.
Izimo Ezingase Zenzeke
Okungenzeka Kakhulu
Uma uhulumeni eguqula ingxenye yokonga okuhlonziwe ibe amaphrojekthi emfundo aqhutshwa ngezigaba, iziphathimandla zizoqala ukubeka phambili amakilasi nezikhungo ezihambisana nawo ezinyangeni eziyi-6–12 ezilandelayo. Ukuthuthuka kokufinyelela kuzovela kancane kancane, ngoba isidingo esibikiwe sikhulu. Isimemezelo soxhaso, uhlelo lwamakilasi oluqhutshwa ngezigaba noma ukuqala kokwakha kungaqinisa le ndlela; ukungabi nesabelomali noma isimiso sesikhathi kungayenza ibe buthaka.
Okuhle Kakhulu
Uma uxhaso, ukuthengwa kwempahla, ukuqashwa kwabasebenzi nemishini kuqhubekela phambili ndawonye, izikole ezintsha zasemizaneni zingaba izindawo zokufunda ezisebenzisekayo kunokuba zibe yizakhiwo ezingakaqedwa. Abafundi abaningi bangakwazi ukuqhubeka kuze kufike eFomini Lesine, kuyilapho izikole ezikhona ezinganele zibhekana nengcindezi encane. Amalabhorethri namakilasi aqediwe futhi ahlonyisiwe avulwa kanye nokwanda kokubhaliswa kungasekela lo mphumela.
Okubi Kakhulu
Uma imfundo eyimpoqo yanda ngokushesha kunokwakha nokuqhutshwa kwezikole, izikole ezikhona zizohlala zigcwele futhi ukuthuthuka okuhlosiwe ekufinyeleleni kuzobambezeleka. Indawo egxile kuyo ingcindezi kungaba yizingxenye ezisebenzayo: othisha, amadeski, amalabhorethri, imitapo yolwazi nokunakekelwa. Ukwanda kokubhaliswa ngaphandle kokuvulwa kwezindawo ezihambisanayo kungakhomba kule ndlela.
Okulandelayo Okufanele Kubhekwe
Bheka isabelomali sikahulumeni, isimiso sesikhathi noma uhlelo lokwakha ngezigaba oluchaza izindawo nezinhloso. Bese ubheka ukuthi ukonga ekusetshenzisweni kwemali nguhulumeni kuqondiswa ngokusemthethweni yini kwingqalasizinda yezemfundo, nokuthi izikhungo zasemizaneni eseziqediwe ziyavulwa yini zinothisha, amandla amalabhorethri nemitapo yolwazi okulungele ukusetshenziswa.
Comments
No comments yet.